Letselschade en de opkomst van Fatbikes in Nederland
Fatbikes in de Nederlandse fietscultuur: Cool of gevaarlijk?
Fatbikes zijn tegenwoordig niet meer weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld. Deze grote, brommer-achtige fietsen met hun kenmerkende dikke banden zijn oorspronkelijk ontworpen voor de sneeuwrijke gebieden van de Verenigde Staten. Hun elektrische aandrijving maakt ze een duurzaam alternatief voor benzineslurpende voertuigen, en het ruime zadel biedt plaats voor twee personen. Hoewel hun snelheid beperkt is, maken deze eigenschappen de fatbike populair, vooral onder jongeren. Toch brengen deze fietsen ook aanzienlijke risico’s met zich mee, risico’s die steeds vaker onderwerp van discussie zijn. Onlangs appeleerden meer dan 50 gemeentes en organisaties voor actie tegen deze fatbikes en al in 2022 bracht de Telegraaf een artikel uit over deze gevaren.
Wat is het verhaal achter deze gevaren en waarom is dit belangrijk voor letselschade experts?
De gevaren van (opgevoerde) fatbikes
Het grootste probleem van fatbikes is dat ze vaak tussen de mazen van de wet doorglippen en daardoor gevaarlijk kunnen zijn. Een fatbike ondersteunt de gebruiker normaal tot een snelheid van 25 km/u, vergelijkbaar met gewone elektrische fietsen. Echter, sommige modellen kunnen met behulp van een simpele app worden opgevoerd tot wel 45 km/u, wat ze illegaal maakt. Dit is vooral zorgwekkend omdat jonge tieners vaak op deze opgevoerde fietsen rijden, wat kan leiden tot ernstige ongelukken.
Een treffend voorbeeld is een incident waarbij een vrouw frontaal werd aangereden door een 15-jarige op een fatbike met een snelheid van 45 km/u. Gelukkig liepen de vrouw en haar kind alleen blauwe plekken op, maar het had veel erger kunnen aflopen.
Internationale zorgen omtrent het rijden van een fatbike
Niet alleen in Nederland, maar ook internationaal zijn er zorgen over fatbikes. In Australië is een nieuwe veiligheidscampagne gestart na meerdere incidenten waarbij voetgangers gewond raakten door botsingen met fatbikes. Harold Scruby, CEO van de Pedestrian Council in Sydney, benadrukt dat het risico groter is dan bij een auto-ongeluk, omdat fatbikes vaak onverzekerd zijn als ze illegaal opgevoerd worden.
Wettelijke complicaties
Fatbikes vallen onder de categorie ‘fietsen’ en zijn daardoor gedekt door de Aansprakelijkheidsverzekering voor Particulieren (AVP). Wanneer een fatbike echter wordt opgevoerd en de snelheid boven de wettelijke limiet van 25 km/u komt, valt deze onder de categorie ‘motorvoertuigen’. Dit maakt de fiets onverzekerbaar, en de bestuurder draait dan zelf op voor alle kosten bij een ongeval. In een heel slecht scenario zou dat betekenen dat een tiener van 14 jaar de levenskosten van een moeder met 2 kinderen voor een paar maanden moet betalen, omdat de moeder tijdelijk arbeidsongeschikt is.
Verantwoordelijkheid voor fabrikanten en verkopers van Fatbikes
Naast de gebruikers, ligt er ook een verantwoordelijkheid bij de fabrikanten en verkopers van fatbikes. Websites zoals fatboybikes.com benoemen dat de fietsen beperkt zijn tot 25km/u “om publieke snelheidslimieten te handhaven”, maar dat ze “ontgrendeld kunnen worden naar 50km/u op privéterrein”. Natuurlijk houdt geen enkele tiener zich aan dat kleine regeltje “op privéterrein”. En niet alleen in Australië doet zich dit voor. Ook op de tweedehands site Markplaats is het al erg makkelijk om voor ‘maar’ 800 euro een fiets te vinden die 25km/u gaat, maar opvoerbaar is naar 45km/u “via het display”.
Gelukkig ondertekenden de vier grootste fatbike-fabrikanten recent een overeenstemming om de verkoop van illegale fatbikes tegen te gaan. Ook steeds meer fietsenmakers weigeren fatbikes te repareren die opgevoerd zijn.
Stijgende ongevallencijfers
Volgens Veilig Verkeer Nederland is het aantal ongevallen met fatbikes zorgwekkend gestegen. Het aantal Spoedeisende Hulp behandelingen steeg van 7 in 2022 naar 59 in 2023, en in de eerste vier maanden van 2024 zijn al 33 ongevallen gemeld. Hoewel de cijfers relatief laag lijken, is de stijging alarmerend.
Conclusie
Fatbikes vormen een groeiend probleem binnen de Nederlandse fietscultuur. Hoewel er oproepen en maatregelen zijn om het aantal illegale fatbikes terug te dringen, is er nog veel werk te doen. Bent u slachtoffer van een ongeval met een fatbike of heeft u juridisch advies nodig? Bij Justiz staan professionele letselschade experts klaar om u te helpen met uw zaak.
