Smartengeld wordt duidelijker in Nederland: wat betekent de Rotterdamse Schaal voor jou?
Met een beetje geluk weet jij (en weten wij voor jou) straks beter waar je aan toe bent als je recht hebt op smartengeld door een verkeersongeval, bedrijfsongeval of bijvoorbeeld een hondenbeet of paardrijongeval.
Wat gaat er veranderen?
In de bovenstaande vraag geeft de steller van die vraag al aan dat hij gedurende enige periode na het ongeval niks met zijn schade heeft gedaan. Dat kan natuurlijk meerdere redenen hebben. Misschien had hij op het moment van het ongeval niet door hoe ernstig het was, en krijgt hij pas maanden of zelfs jaren na het ongeval klachten, die dan toch wel terug te beredeneren zijn naar dat ongeval. Of misschien wist hij niet zo goed wat hij ermee aan moest. Stel dat om een bedrijfsongeval op het werk betreft. Mag je dan wel of niet om een schadevergoeding vragen? Zet je daarmee dan niet de verhouding met je werkgever op het spel? En hoe moet je dit dan doen? Zulke vragen kunnen een worsteling zijn voor slachtoffers. En dat is misschien ook wel de reden dat ze in de eerste plaats niks hebben gedaan met het ongeval en hun schade. Er kunnen nog tientallen andere redenen zijn voor mensen om niet direct schadevergoeding te eisen nadat ze slachtoffer van een ongeval zijn geworden. Maar de grote vraag kan dan maanden of jaren na dato zijn: mag of kan ik hier nu nog wat mee doen?
Wanneer kun je nog een schadevergoeding eisen?
Vanaf 1 januari 2026 zullen rechters een nieuwe methode gaan volgen om smartengeld uit te rekenen: de Rotterdamse Schaal. Die is ontwikkeld door de Erasmus Universiteit en lijkt op Engelse richtlijnen. De Rotterdamse Schaal werd in september 2025 gepubliceerd. Het doel? Alle slachtoffers krijgen zo eerlijk mogelijk smartengeld, met minder grote verschillen tussen uitspraken van rechters. Deze week bracht de Rechtspraak de Aanbeveling Smartengeld uit die per 1 januari 2026 in werking treedt.
Hoe werkt die Rotterdamse Schaal?
De Rotterdamse Schaal werkt met categorieën van letsel. Verschillende soorten letsel, zoals nekletsel, hoofdletsel of whiplashklachten, worden ingedeeld in een bepaalde categorie. Aan iedere categorie is een bandbreedte gekoppeld, bestaande uit een minimumbedrag en een maximumbedrag aan smartengeld. De rechter bepaalt vervolgens welk bedrag binnen die bandbreedte het beste past bij de omstandigheden van het geval. Als er sprake is van bijzondere omstandigheden, mag de rechter van die bandbreedte afwijken, zowel naar boven als naar beneden. In dat geval moet de rechter wel duidelijk motiveren waarom hij of zij dat doet.
Vier belangrijke extra’s
Rechters krijgen vanaf nu ook nóg duidelijkere handvatten:
- Kinderen tot 14 jaar met blijvend letsel krijgen 25% meer smartengeld dan het basisbedrag uit de schaal.
- Jongeren van 15 tot 29 jaar krijgen 15% extra.
- Opzet of grove schuld mag leiden tot een opslag van 10–25%.
- Meervoudig letsel (als je meerdere letsels hebt) krijgt ook een heldere rekenwijze – de Rotterdamse Schaal houdt hier rekening mee.
Wat merk jij daar straks van?
Voor slachtoffers betekent deze nieuwe aanpak vooral dat hun rechtspositie eerlijker en voorspelbaarder wordt. Je krijgt vooraf een beter beeld van wat je kunt verwachten aan smartengeld. Voor jonge slachtoffers en voor slachtoffers van opzettelijk of ernstig nalatig handelen nemen de kansen op een hoger smartengeld toe. Tegelijkertijd blijft maatwerk mogelijk, omdat rechters altijd rekening blijven houden met jouw persoonlijke situatie en de specifieke gevolgen van het letsel.
Kort samengevat voor jou:
- Vanaf 2026 is er een duidelijkere methode voor smartengeld: de Rotterdamse Schaal.
- Het smartengeld komt uit een bandbreedte, met ruimte voor extra’s bij bijzondere gevallen.
- Kinderen, jongeren en slachtoffers van opzettelijk of ernstig nalatig gedrag krijgen recht op meer smartengeld.
- De rechter moet goed uitleggen waarom het hoger of lager wordt dan die bandbreedte.
Heb jij een (potentiële) letselschadezaak? Dan helpt deze nieuwe manier ons om voor jou beter in te schatten wat je kunt krijgen. We zullen het komende jaar in de gaten houden hoe het een en ander zich verder zal gaan ontwikkelen. We zullen waarschijnlijk nog wel meer te vertellen hebben over dit onderwerp en over hoe dit in de praktijk uitpakt. Houd onze blogs in de gaten! En als je vragen hebt: neem gerust en vrijblijvend contact met ons op!
