Verjaringstermijn letselschade: 5 en 20 jaar uitgelegd
Welke verjaringstermijn geldt bij letselschade?
Bij letselschade in Nederland gelden in principe twee termijnen tegelijk. De relatieve termijn bedraagt 5 jaar en de absolute termijn bedraagt 20 jaar. Beide zijn verankerd in artikel 3:310 van het Burgerlijk Wetboek.
De 5-jaars termijn begint te lopen op de dag nadat je als slachtoffer zowel met de schade zelf als met de daarvoor aansprakelijke persoon of partij bekend bent geworden. Zolang je één van beiden nog niet kent, loopt die klok in principe nog niet. De 20-jaars termijn loopt altijd, ongeacht uw bekendheid, te rekenen vanaf de dag van het schadeveroorzakende voorval.
Er bestaan uitzonderingen, onder meer voor minderjarigen en voor situaties waarbij een strafbaar feit in het spel is. Die worden verderop in dit artikel besproken. Dit artikel beschrijft de hoofdregels; uw specifieke situatie kan anders uitpakken. Laat je bij twijfel altijd persoonlijk adviseren.
Wettelijke basis: de relevante BW-artikelen
De regels over verjaring bij letselschade zijn terug te vinden in Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek:
- Artikel 3:310 lid 1 BW bepaalt dat een rechtsvordering tot schadevergoeding verjaart door verloop van vijf jaren na de dag waarop de benadeelde zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend is geworden, en in ieder geval door verloop van twintig jaren na de schadeveroorzakende gebeurtenis.
- Artikel 3:310 lid 5 BW bevat een specifieke regeling voor letsel en overlijden: de vordering verjaart slechts door verloop van vijf jaren na bekendheid. De absolute 20-jaars termijn van lid 1 geldt hier niet als extra begrenzing bovenop de 5-jaars termijn.
- Artikel 3:317 BW regelt stuiting via schriftelijke aanmaning of schriftelijke mededeling met een ondubbelzinnig voorbehoud van recht.
- Artikel 3:316 BW regelt stuiting via een daad van rechtsvervolging, zoals het instellen van een eis bij de rechter.
- Artikel 3:319 BW bepaalt dat na stuiting een nieuwe verjaringstermijn begint op de aanvang van de volgende dag.
Het gaat steeds om de rechtsvordering, dus het recht om via een rechter schadevergoeding te eisen. Een schademelding bij een verzekeraar is op zichzelf geen rechtsgeldige stuitingshandeling.
Wanneer begint de verjaringstermijn te lopen?
De 5-jaars termijn start pas zodra je daadwerkelijk weet dat je schade heeft én weet wie daarvoor aansprakelijk is. “Daadwerkelijk weten” klinkt eenvoudig, maar in de praktijk liggen gevallen genuanceerder.
Stel dat je na een wegongeval aanvankelijk lichte klachten heeft, maar pas anderhalf jaar later een diagnose krijgt waaruit blijkt dat er sprake is van blijvend letsel. De 5-jaars termijn begint in dat geval niet op de datum van het ongeluk, maar op de dag nadat je met die diagnose en de aansprakelijke partij bekend bent geworden. Een vaag gevoel of vermoeden is niet genoeg; je moet de schade en de aansprakelijke partij voldoende concreet kennen.
Hetzelfde geldt als de veroorzaker aanvankelijk onbekend of onvindbaar is. Zolang je niet weet wie je aansprakelijk kunt stellen, loopt de subjectieve 5-jaars termijn in principe nog niet.
Speciale regel voor minderjarigen
Ingevolge artikel 3:310 lid 5 BW geldt een extra bescherming voor minderjarige slachtoffers. Was je minderjarig op het moment dat je met de schade en de aansprakelijke persoon bekend werd, dan verjaart uw vordering pas door verloop van vijf jaren na de dag waarop e meerderjarig bent geworden. Een kind dat op 10-jarige leeftijd letsel oploopt, heeft dus tot vijf jaar na de 18e verjaardag de tijd om een rechtsvordering in te stellen. Meer over de rechten van jonge slachtoffers lees je op de pagina over letselschade van kinderen in het verkeer.
Hoe stuit je de verjaring? (inclusief voorbeeldtekst)
Stuiting onderbreekt de lopende verjaringstermijn. Na een geldige stuitingshandeling begint op de volgende dag een nieuwe, volledige termijn van vijf jaar te lopen (art. 3:319 BW). Je kunt dus onbeperkt stuiten zolang je tijdig handelt.
Er zijn twee hoofdroutes:
- Schriftelijke aanmaning of mededeling met ondubbelzinnig voorbehoud (art. 3:317 BW): Je stuurt een brief of aangetekend schrijven aan de aansprakelijke partij of haar verzekeraar, waarin je ondubbelzinnig aangeeft dat je jouw recht op schadevergoeding voorbehoudt.
- Daad van rechtsvervolging (art. 3:316 BW): Bijvoorbeeld het instellen van een eis bij de rechter of het aanhangig maken van een deelgeschilprocedure.
Let op: voor “andere rechtsvorderingen” (zoals schadevergoeding) geldt op grond van art. 3:317 lid 2 BW dat een schriftelijke aanmaning alleen stuit als die binnen zes maanden wordt gevolgd door een daad van rechtsvervolging als bedoeld in art. 3:316 BW. In de praktijk stuiten letselschadejuristen doorgaans met een schriftelijke mededeling met voorbehoud (art. 3:317 lid 1 BW), zodat er geen opvolging binnen zes maanden vereist is. Raadpleeg altijd een specialist om er zeker van te zijn dat uw stuitingshandeling juridisch correct is.
Voorbeeldtekst stuitingsbrief
Je kunt onderstaande tekst kopiëren en aanpassen. Stuur de brief aangetekend én per gewone post, bewaar het verzendbewijs.
[Uw naam en adres]
[Naam en adres aansprakelijke partij / verzekeraar]
Datum: [datum]
Betreft: Stuiting verjaring rechtsvordering letselschade [omschrijving incident, datum en locatie]
Geachte heer/mevrouw,
In verband met de letselschade die ik heb opgelopen als gevolg van [korte omschrijving van het incident op [datum] te [locatie]], bericht ik u hierbij het volgende.
Ik behoud mij uitdrukkelijk en ondubbelzinnig mijn recht voor op vergoeding van alle schade (materieel en immaterieel) die ik als gevolg van voornoemd incident heb geleden en nog zal lijden. Met dit schrijven stuit ik de verjaring van mijn rechtsvordering op grond van artikel 3:317 van het Burgerlijk Wetboek.
Ik verzoek u dit schrijven te bevestigen.
Hoogachtend,
[Uw naam en handtekening]
Na verzending: bewaar het verzendbewijs, noteer de datum in uw agenda en plan uiterlijk een jaar voor het verstrijken van de nieuwe termijn opnieuw een beoordeling in.
Uitzonderingen en de absolute 20-jaars termijn
Het onderscheid tussen de relatieve en de absolute termijn is praktisch belangrijk:
De relatieve termijn van 5 jaar is afhankelijk van uw bekendheid. Wist je jarenlang niet dat de schade of de aansprakelijke partij bestond, dan kan de klok pas laat zijn gaan lopen. De absolute termijn van 20 jaar loopt altijd, ook als je de schade of de dader nooit heeft gekend.
Voor letselschade en overlijden geldt op grond van art. 3:310 lid 5 BW dat de vordering niet onderworpen is aan de absolute 20-jaars grens van lid 1, maar slechts aan de 5-jaars termijn na bekendheid. Dit is een gunstigere regeling dan bij gewone vermogensschade.
Bij strafbare feiten (art. 3:310 lid 4 BW) gelden afwijkende regels: de verjaringstermijn kan langer zijn of later aanvangen. Dit is sterk casusafhankelijk; neem hiervoor altijd specifiek juridisch advies in. De pagina over letselschade door een geweldsmisdrijf geeft meer context over dit soort situaties.
Nadert je de 20-jaars grens of weet je simpelweg niet wanneer de klok is gaan lopen? Onderneem dan direct actie en vraag een beoordeling aan.
Drie praktische voorbeelden
Voorbeeld 1: wegongeval
Stel: je bent op 1 maart 2020 aangereden door een automobilist. Je hebt direct lichte rugklachten, maar een MRI-scan op 15 september 2021 toont aan dat er sprake is van een hernia die medisch gezien samenhangt met het ongeluk. De aansprakelijkheidsverzekeraar van de automobilist word je op diezelfde dag kenbaar. De 5-jaars termijn begint dan op 16 september 2021 en eindigt op 15 september 2026. De absolute 20-jaars grens valt op 1 maart 2040, maar die speelt in dit scenario geen beperkende rol.
Voorbeeld 2: onbekende veroorzaker
Na een doorrijongeval weet je aanvankelijk niet wie de tegenpartij is. Zolang je de aansprakelijke partij niet kent, loopt de 5-jaars termijn in principe nog niet. Toch is het verstandig om zodra je twijfelt direct juridisch advies in te winnen en zo nodig alvast stuitingsacties te ondernemen. Het vaststellen van de startdatum van de verjaring kan later een discussiepunt worden, en afwachten is altijd een risico. De WAM-verzekeraar kan in sommige gevallen worden aangesproken wanneer de veroorzaker onbekend of niet verzekerd is.
Voorbeeld 3: minderjarig slachtoffer
Een kind van 12 jaar loopt letselschade op bij een fietsongeval in 2024. Op het moment van het ongeluk is zowel de schade als de aansprakelijke partij duidelijk. Toch verjaart de vordering ingevolge art. 3:310 lid 5 BW pas op 19 jaar: vijf jaar na het bereiken van de meerderjarigheidsleeftijd van 18 jaar. De ouders kunnen uiteraard eerder namens het kind handelen.
Wanneer is het verstandig om direct contact op te nemen?
Eigenlijk zo snel mogelijk na het ongeval, zeker als je letsel verwacht. Hoe vroeger een jurist de situatie beoordeelt, hoe beter uw dossier kan worden opgebouwd. Wacht in ieder geval niet tot vlak voor een deadline.
Neem direct contact op als u:
- Weet dat er nog maar 2 tot 3 jaar resten op uw verjaringstermijn
- Niet zeker weet wanneer je “officieel” bekend werd met de schade en de aansprakelijke partij
- Een stuitingsbrief wilt versturen maar niet zeker bent of de tekst juridisch correct is
- Na een ongeluk te maken krijgt met een verzekeraar die niet meewerkt
Justiz biedt gratis rechtsbijstand voor letselschadeslachtoffers in Nederland. Onze juristen helpen je bij het bepalen van uw verjaringstermijn, het opstellen van een correcte stuitingsbrief en het bewaken van alle deadlines in uw dossier. Je kunt zich richten op uw herstel; wij houden de juridische klok in de gaten.
Voor een eerste beoordeling van uw situatie kun je gebruikmaken van de letselcheck of rechtstreeks bellen. Hulp is kosteloos en zonder verplichtingen.
Dit artikel bevat algemene juridische informatie op basis van de Nederlandse wet (Burgerlijk Wetboek Boek 3). Iedere situatie is anders. De beoordeling van uw specifieke zaak, waaronder de exacte startdatum van de verjaring en de geldigheid van stuitingshandelingen, is casusafhankelijk. Raadpleeg altijd een letselschadejurist voor persoonlijk advies.
